İnsanların İlk Zamanlarda Madde İle Etkileşimleri
İnsanlar madde hakkındaki ilk bilgileri ihtiyaçlarından yola çıkarak deneme-yanılma yoluyla öğrenmişlerdir. İlk bulgularına örnekler:
• Sert taşlardan av malzemeleri
• Hayvan derilerinden çadır, giyecek, ayakkabı
• Ateş (yemek pişirmek, korunmak)
İlk çağlarda kullanılan diğer maddeler:
SİMYA
Simyanın temel hedefleri:
• Değersiz metalleri altına dönüştürmek (Felsefe taşı arayışı)
• Ölümsüzlük iksirini bulmak
• Bütün hastalıkları iyileştirmek
Simya çalışmalarının özellikleri:
• Deneme-yanılma yoluyla çalışmalar yapılır.
• Teorik temelleri yoktur.
• Gözlem ve deneylerle sistematik bir şekilde test edilmez.
• Bulguları rastlantısaldır.
Bu nedenlerden dolayı, SİMYA BİR BİLİM DEĞİLDİR!!
Ünlü Simyacılar
• İbni Sina
• Cabir bin Hayyan
• El-Razi
• İbni Rüşd
Simyacıların Buluşları ve Kimyaya Katkıları
*Metalurji *boya
*İlaç *seramik
*Barut *cam *esans vs.
Örnek Çalışma Notları:
Demir (II) sülfat --> Sülfürik asit
(yeşil vitriyol) (zaç yağı)
Demir (II) sülfat + Potasyum nitrat --> Nitrik asit
(Kezzap)
Sülfürik asit + Yemek tuzu -->Hidroklorik asit
(NaCl) (Tuz ruhu)
MADDENİN YAPISI HAKKINDAKİ İLK DÜŞÜNCELER
Democritus (atom)
Tüm maddelerin özellikleri maddeyi oluşturan atomların özelliklerinden kaynaklanır.
Thales (su)
Suyun farklı hallerde bulunması farklı maddelere dönüşebileceğini gösterir.
Element Kavramının Gelişimi
Empedokles (dört element)
Toprak, hava, su, ateş
ARISTO (dört element + dört özellik)
(ANTİK DÖNEM ELEMENT KAVRAMI)
Toprak, hava, su, ateş
Islak, kuru, soğuk, sıcak
SİMYADAN KİMYAYA
Modern Kimya, deneylerde kullanılan maddeler arasında sayısal ilişkilerin kurulması, teorilerin doğrudan deney sonuçları ile ilişkilendirilip test edilmesi ile başlar.
Kimyanın Öncüleri:
• Lavoisier
• Dalton
• Priestley
• Boyle (RÖNESANS DÖNEMİ ELEMENT KAVRAMI: Bilinen hiçbir yöntemle kendinden daha basit maddelere ayrıştırılamayan her madde elementtir.)
Kimya Ne İşe Yarar?
* Leke çıkarmak *Yakıtlar * Askeri araç gereçler * Tarım
* Temizlik * Lastik * Sağlık ve ilaçlar * çevre-enerji
* Boyalar * Tekstil
KİMYANIN ALT DALLARI
Organik Kimya
Özellikle karbon ve hidrojen başta olmak üzere belli oranlarda azot, oksijen, halojenler, fosfor, silikon ve sülfür elementleri içerebilen bileşiklerin, yapılarını, özelliklerini, bileşimlerini, kimyasal tepkimelerini ve hazırlanmalarını inceleyen kimya dalıdır.
Anorganik Kimya
Organik olmayan, yani C – H bağı içermeyen bileşiklerin özelliklerini ve kimyasal davranışlarını inceleyen kimya dalıdır.
Analitik Kimya
Herhangi bir maddenin kimyasal bileşenlerinin ya da bileşenlerden bir bölümünün niteliğinin ve niceliğinin belirlenmesini inceleyen bilim dalıdır.
Biyokimya
Bitki, hayvan ve mikroorganizma biçimindeki bütün canlıların yapısında yer alan kimyasal maddeleri ve canlının yapısında yer alan kimyasal maddeleri ve canlının yaşamı boyunca sürüp giden kimyasal süreçleri inceleyen bilim dalıdır.
Fizikokimya
Organik ya da inorganik, yalın ya da karışım halindeki kimyasal sistemlerini, enerji-iş dönüşümlerini fizik yasaları yöntemleriyle inceleyen bilim dalıdır.
Polimer Kimyası
Günlük hayatta kullanılan naylon, plastik, orlon, vs temelli maddelerin oluşum süreçlerini ve elde edilen polimerlerin yapılarını, özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.
Farmakoloji
Canlı organizmadaki (deney hayvanı ve insandaki) ilaç etkilerini ve canlı organizmaya alınan ilaçların yapılarını inceleyen bilim dalıdır.
Nükleer Kimya
Atomların çekirdekler ve atom altı tanecikler arasındaki tepkimeleri inceleyen kimya dalıdır.
Petrokimya
Petrol rafineri ürünleri ve doğal gazdan başlayarak plastik, lastik ve elyaf hammaddeleri ve diğer organik ara mallar üreten bir sanayi dalıdır.
Bu alt dalların yanı sıra
• İlaç * Piller
• Gübre (toprağın verimliliği) * Adli tıp
• Petrokimya
• Arıtım
• Ahşap işleme, boyama *Tekstil vs.
Kimyanın Sembolik Dili
Simyacıların bazı element sembolleri
Simyacılar gezegenlerin sembollerini 7 metalin sembolü olarak kullanmışlardır.
Lavoisier sembolleri
Dalton sembolleri
Dalton sembolleri