Modern Periyodik Sistem
ETKİNLİK:
Periyodik sistem ve bazı bilim adamlarıyla ilgili aşağıdaki açıklamalar doğru ise D, yanlış ise Y ile belirtiniz.
a) Modern periyodik sistem elementlerin artan kütle numaralarına göre oluşmuştur.
b) Modern periyodik sistemde aynı grupta bulunan elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirine benzer.
c) Periyodik sistemde, düşey sütunlara grup, yatay sıralara ise periyot denir.
d) Periyodik sistemde 8 tane A ve 8 tane de B olmak üzere 16 tane grup ve 7 tane periyot bulunur.
e) Periyodik sistemde, bir periyot 1A grubu ile başlar 8A grubu ile sonlanır.
f) Bir elementin periyodik sistemdeki periyodu, enerji katman sayısına eşittir.
g) Periyodik sistemin 1. periyodunda 2, 2. ve 3. periyodunda 8 er element bulunur.
h) Bir elementin A grup numarası, son katmandaki elektron sayısına eşittir.
i) Periyodik sistemde elementlerin atom numaralarına göre sıralanması gerektiğini belirten ilk kişi Dimitri Mendeleyev’dir.
j) Triatlar kuralında, bir gruptaki üç elementten ortadaki elementin bazı özellikleri diğer iki elementin ortalamasına yakındır.
k) Oktav kuralını ortaya atan ilk bilim adamı John Newlands’dır.
l) Elementleri artan atom kütlelerine göre periyodik tabloda yatay olarak sıralayan bilim adamı Mendeleyev’dir.
m) Mendeleyev kimya literatürüne elementlerin aileleri (grup) kavramını kazandırmıştır.
n) Elementlerin kimyasal özelliklerinin atom kütleleriyle değil atom numaralarıyla ilişkili olduğunu belirten bilim adamı Moseley’dir.
o) Modern periyodik sistemde aynı periyotta bulunan elementlerin son katmanındaki elektronların sayısı eşittir.
p) İngiliz fizikçi Henry Moseley, elektronlarla bombardıman ettiği atomların yaydığı x - ışınlarının dalga boylarından faydalanarak elementlerin elektron sayılarını dolayısıyla atom numaralarını tespit etti.
q) Helyum elementi 8A grubunda olmasına karşın son katmanında 2 elektron bulunur.
r) IUPAC sistemine göre periyodik sistemde 1 –18 arasında numaralanan 18 grup vardır.
Aşağıda atom numarası ve sembolü verilen elementlerin periyodik sistemdeki periyot numarası, katman elektron dizilişi ve grup numaralarını yazınız.
Element
|
Elementin Sembolü
|
Atom No
|
Katman Elektron Dizilişi
|
Periyot No
|
Grup No
|
IUPAC’a Göre Grup No
|
Hidrojen
|
1
| |||||
He
|
2
| |||||
Lityum
|
3
| |||||
Be
|
4
| |||||
Bor
|
5
| |||||
C
|
6
| |||||
Azot
|
7
| |||||
F
|
9
| |||||
Sodyum
|
11
| |||||
Al
|
13
| |||||
Silisyum
|
14
| |||||
P
|
15
| |||||
Kükürt
|
16
| |||||
Ar
|
18
| |||||
Potasyum
|
19
| |||||
Ca
|
20
|
ETKİNLİK:
Periyodik cetvelin bir kesitinde verilen elementlerle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
| 1A | 2A | 3A | 4A | 5A | 6A | 7A | 8A |
| Y | Z | ||||||
| T | M | U | V | ||||
| W | R | ||||||
| X | N |
a) Hangi elementler bileşik oluşturmaya yatkın değildir?
| |
b) Hangi elementler bileşik oluştururken elektron vermeye yatkındır?
| |
c) Hangi elementler bileşik oluştururken elektron almaya yatkındır?
| |
d) Hangi elementler metaldir?
| |
e) Hangi elementler ametaldir?
| |
f) Hangi elementler soygazdır?
| |
g) X ve T nin katman elektron diziliminde son enerji katmanında kaç elektron bulunur?
| |
h) V ve W nin katman elektron diziliminde son enerji katmanında kaç elektron bulunur?
|
Periyodik Cetvelde Değişen Özellikler
RehberSoru: 3Li, 11Na ve 19K elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır?
1. 7N, 8O ve 9F elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır?
2.11Na, 16S, 17Cl ve19K elementlerinin atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır?
3. 5B, 6C ve 13Al element atomlarının atom yarıçaplarının büyüklüğü arasındaki ilişki nasıldır?
Rehber Soru: Aşağıda atom numarası verilen elementlerin 1. iyonlaşma enerjisini karşılaştırınız.
a) 3Li, 11Na, 19K b) 11Na, 12Mg, 15P
1. 13X,15Y ve 17Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır?
2. 4X, 12Y, 20Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır?
3. 11X,16Yve17Z elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır?
Rehber Soru: 7X, 8Y ve 9Z elementlerinin elektron ilgileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır?
1. 17X, 35Y ve 53Z elementlerinin elektron ilgileri arasındaki ilişki ilişki nasıldır? (Y ve Z periyodik sistemin 7A grubundadır)
2. 9X ve 17Y elementlerinin elektronegatiflikleri arasındaki ilişki nasıldır?
3. 14X, 15Y ve 16Z elementlerinin elektronegatiflikleri arasındaki ilişki nasıldır?
4. 4Be, 12Mg ve 20Ca elementlerinden hangisinin metalik özelliği en fazladır?
5. 6C, 7N ve 9F elementlerinden hangisinin ametalik özelliği en fazladır?
ETKİNLİK:
| 1A | 2A | 3A | 5A | 6A | 7A | 8A | ||||
| He | ||||||||||
| Li | N | O | F | |||||||
| Na | Mg | Al | Cl | Ar | ||||||
| K | Ca | Br |
a) Atom numarası en büyük olan element .............. dir.
b) Li, Na ve K elementlerinden atom yarıçapı en küçük olan .............., en büyük olan .............. dir.
c) Li, N, O ve F elementlerinden atom yarıçapı en küçük olan .............., en büyük olan .............. dir.
d) Li, N, O ve F elementlerinden metalik özelliği en fazla .............., en az olan .............. dir.
e) Na, Mg, AI ve K elementlerinden metalik özelliği en fazla olan .............., en az olan .............. dir.
f) Na, Mg, AI, CI ve Ar den iyonlaşma enerjisi en az olan .............., en fazla olan .............. dir.
g) F, CI ve Br den elektronegatifliği en az olan .............., en fazla olan .............. dir.
h) Na, Mg, AI, CI ve Ar den elektronegatifliği en fazla olan .............. dir.
i) N, O ve F den elektronegatifliği en az olan .............. en fazla olan .............. dır.
j) N, O ve F den elektron ilgisi en fazla olan .............. dir.
k) Tabloda verilen elementler içinde metalik özelliği en fazla olan element .............. dir.
l) Tabloda verilen elementler içinde elektronegatifliği en fazla olan element .............. dir.
m) Tabloda verilen elementler içinde iyonlaşma enerjisi en fazla olan element .............. dir.


